Mỹ cáo buộc Iran đã thực hiện các cuộc tấn công khiến 2 tàu chở dầu bốc cháy ở Vịnh Oman trong ngày 13.6 làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và đẩy giá dầu thế giới tăng vọt.

“Đánh giá của Mỹ là Cộng hòa Hồi giáo Iran chịu trách nhiệm cho vụ tấn công” – Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố.

Ông Pompeo khẳng định có bằng chứng vững chắc về sự liên quan của Iran sau khi hải quân Mỹ phát hiện mìn ở đáy tàu có từ tính chưa nổ mắc kẹt trong thân một trong số các tàu. Ông nói rằng, đánh giá này dựa trên thông tin tình báo, vũ khí được sử dụng cũng như cấp độ chuyên môn cần thiết để tiến hành vụ  tấn công…

Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ nói rằng, trong khu vực chỉ có Iran có khả năng để thực hiện một hoạt động như vậy. “…và thực tế là không có nhóm ủy nhiệm nào hoạt động trong khu vực có đủ các nguồn lực và thành thạo để hành động ở mức độ tinh vi cao như vậy” – ông Pompeo nói.

“Nhìn chung, những cuộc tấn công vô cơ này cho thấy mối đe dọa rõ ràng với hòa bình và an ninh quốc tế, một sự tấn công trắng trợn vào tự do hàng hải và là chiến dịch leo thang không thể chấp nhận được của Iran” – AP dẫn lời ông Mike Pompeo.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ không cung cấp bằng chứng hay thông tin cụ thể về bất kỳ kế hoạch nào cũng như không trả lời câu hỏi.

Hai tàu chở dầu gặp sự cố vào đầu giờ sáng 13.6 khi rời eo biển Hormuz và di chuyển trong khu vực cách ngoài khơi Iran khoảng 25 hải lý theo hướng về phía Châu Á.

Tàu Front Altair của Na Uy đã xảy ra 3 vụ nổ và vẫn đang tiếp tục cháy vào cuối ngày 13.6, theo cơ quan hàng hải Na Uy. Trong khi đó, các vụ nổ xảy ra trên tàu Kokuka Courageous của Nhật Bản cũng khiến hỏa hoạn bùng phát nhưng đã sớm bị khống chế.

Iran cho biết, hải quân nước này đã giải cứu hàng chục thủy thủ đoàn của hai tàu, trong khi Hải quân Mỹ thông báo đã đón được 21 người từ tàu Kokuka Courageous. Washington cũng đã phái tàu khu trục USS Mason đến hiện trường để hỗ trợ.

Tại Liên Hợp Quốc, Mỹ đã đề xuất tham vấn tại Hội đồng Bảo an về vụ việc xảy ra với các tàu chở dầu trong tối 13.6.

Iran coi các cuộc tấn công rõ ràng là “đáng ngờ”. Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc tuyên bố, Tehran bác bỏ một cách có căn cứ cáo buộc của Mỹ về việc Iran chịu trách nhiệm cho các cuộc tấn công và lên án “theo cách thức mạnh mẽ nhất có thể”.

Tuyên bố được phái đoàn phát ra tối 13.6 nhấn mạnh, Iran “sẵn sàng đóng vai trò tích cực và mang tính xây dựng trong việc đảm bảo an ninh cho các tuyến hàng hải chiến lược”.

Trong khi đó, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei khước từ các đề nghị về việc mở các cuộc đàm phán với Tổng thống Mỹ Donald Trump mà Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đưa ra trong chuyến thăm Iran.

Với căng thẳng gia tăng giữa Iran và Mỹ, Liên minh Châu Âu kêu gọi “kiềm chế tối đa”. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cũng cảnh báo, thế giới không thể đủ khả năng đương đầu nếu đối đầu lớn xảy ra ở vùng Vịnh.

THANH HÀ