Ngày nay, nếu ai còn nghĩ ứng dụng gọi xe chỉ là một ngành công nghệ chia sẻ những chiếc xe thì đó là thông tin chưa được cập nhật: Uber đã nhắm đến những chiếc trực thăng tự bay, DiDi đang đầu tư vào trí khôn nhân tạo và thành phố thông minh, trong khi tại Đông Nam Á Grab cùng với Toyota Motor nhắm đến những chiếc xe tự lái, và Go-Jek mở rộng các dịch vụ tài chính cho thị trường đông dân.

Didi Chuxing đã trở thành một trong những mạng lưới vận tải lớn nhất thế giới. Ảnh: Reuters

Cuộc chiến giành giật thị trường gọi xe nay không chỉ là khởi nghiệp và bành trướng, mà đa dạng hóa hoạt động nhằm tạo cho mỗi công ty có một hệ sinh thái khác biệt để sống còn và để phát triển.

Grab đang thiết lập hệ sinh thái mới

Ngày 13-6, văn phòng Grab Holdings Inc. tại Singapore cho biết đã đạt được thỏa thuận để một trong các công ty sản xuất xe hơi hàng đầu thế giới là Toyota Motor Corporation đầu tư 1 tỉ đô la Mỹ vào ứng dụng gọi xe Đông Nam Á này, và đây sẽ là nhà đầu tư chính trong vòng gọi vốn mới đưa giá trị doanh nghiệp của Grab lên 10 tỉ đô la, gấp đôi ứng dụng gọi xe Go-Jek. Điều đáng lưu ý của thông báo không chỉ là khoản đầu tư thuộc diện lớn nhất giữa một công ty sản xuất xe vào một ứng dụng gọi xe, mà quan trọng nhất là nhắm đến mục tiêu phát triển nền tảng di động online-to-offline (O2O), có nghĩa là chiến lược phát triển những dòng xe tự lái mà Toyota đang là một trong các công ty tiên phong trong lĩnh vực này không chỉ tại Nhật mà cả tại Mỹ và thế giới. Một phần trong thỏa thuận xác định Grab và Toyota sẽ củng cố và phát triển những mối quan hệ hiện có trong công nghiệp xe kết nối nhằm tạo nên giải pháp di động mới cho vùng Đông Nam Á.

Điều này cũng có nghĩa là Grab đang tiến gần hơn đến nền tảng di động một nhịp (one-stop). Grab làm việc với các đối tác để tạo thành mạng lưới giao thông hiệu quả nhằm tránh tình trạng tắc nghẽn tại các đô thị lớn ở Đông Nam Á, cung cấp nền tảng di động cho mọi lái xe nhằm làm tăng cơ hội thu nhập cho họ. Trên căn bản dẫn đầu nền tảng O2O tại Đông Nam Á, Grab đang mở ra các dịch vụ O2O khác như GrabFood hay GrabPay. Hiện tại Grab đang triển khai hoạt động tại 217 thành phố lớn nhỏ ở tám nước trong vùng và cung cấp cho khách hàng phương tiện vận chuyển vừa an toàn vừa tiện nghi, cùng với việc phân phối thực phẩm và các gói hàng, song song với việc cung cấp dịch vụ tài chính và thanh toán qua Grab mobile app. Grab là nền tảng công nghệ đầu tiên tại Đông Nam Á đạt được doanh thu 1 tỉ đô la Mỹ và 100 triệu người sử dụng.

Phát biểu nhân sự kiện góp vốn mới, Chủ tịch của Grab Ming Maa nói: “Là một công ty hàng đầu trong ngành sản xuất xe hơi, việc Toyota đầu tư vào Grab dựa trên nhận thức của họ rằng ban lãnh đạo chúng tôi đang hướng đến những giải pháp di động mới và mở rộng dịch vụ di động O2O cụ thể như GrabFood và GrabPay”. Vị chủ tịch nói tiếp: “Tốc độ gia tăng nhanh người dùng và tăng trưởng doanh thu là bằng chứng rằng chúng tôi có đủ năng lực và điều hành hiệu quả nền tảng công nghệ giữa một vùng đa dạng như Đông Nam Á. Chúng tôi hãnh diện có được sự hỗ trợ của Toyota, Uber, Didi và SoftBank”. Trong khi đó Phó Chủ tịch điều hành Toyota và là Chủ tịch công ty Xe Kết nối Shigeki Tomoyama nói: “Tôi rất vui mừng vì sự cũng cố mối quan hệ giữa chúng ta, nhằm đưa công nghệ kết nối của Toyota vào Grab, công ty chia sẻ phương tiện giao thông lớn nhất Đông Nam Á. Và cùng với Grab, chúng tôi sẽ phát triển dịch vụ hấp dẫn hơn, an toàn và bảo đãm cho khách hàng Đông Nam Á”.

Toyota-Grab mang lại giải pháp di động mới

Grab sẽ làm việc với Toyota trên nền tảng Toyota Mobility Service Platform (MSPF) để học biết về cách kết nối các dịch vụ xe như bảo hiểm khách hàng, chương trình tài trợ và quản trị dự phòng, nhờ đó làm giàu trải nghiệm cho các lái xe khi hoạt động trên chính nền tảng Grab. Trên thực tế Grab và Toyota sẽ cùng mở ra các dịch vụ kết nối bao gồm cả bảo hiểm cho khách và cho lái xe. Tốc độ tăng trưởng và số lượng đông đảo người tham gia vào ứng dụng buộc Grab phải đầu tư chiều sâu vào công nghệ, và Toyota là một đơn vị công nghệ đặc chủng trong ngành xe hơi. Grab app nay nằm trên hơn 100 triệu điện thoại khách hàng, giúp cho họ tiếp cận với 6,6 triệu lái xe và nhân viên điều hành với 6 triệu chuyến xe mỗi ngày. GrabFood phân phối cả thức ăn và gói hàng đang hoạt động ở Malaysia, Singapore, Việt Nam, Indonesia, Philippines và Thái Lan. Trong khi đó dịch vụ Grab Financial đang cung cấp dịch vụ tài chính không dùng tiền mặt cho hàng triệu người khó tiếp cận hay không có tài khoản ngân hàng tại Đông Nam Á.

Bản thân các công ty sản xuất xe hơi cũng đang đa dạng hóa hoạt động công nghệ xe tự lái của mình, một mặt tự sản xuất tự tiêu thụ dòng xe mới này, mặt kia trực tiếp đầu tư vào các công ty chia sẻ phương tiện di chuyển. General Motors Co., Daimler AG và Honda Motor Co. là những điển hình đa dạng hóa hiện nay. Trong khi đó tại nhà sản xuất xe hơi Toyota, Chủ tịch Akio Toyoda cũng hướng đến phong trào đa dạng hóa nhằm biến công ty 81 tuổi do ông nội để lại thành một công ty cung ứng dịch vụ di động. Toyota đã hỗ trợ công nghệ di động cho Uber Technologies Inc. và đầu tư vào Japan Taxi, công ty taxi lớn nhất nước Nhật và là đối thủ của Uber. Thực ra năm ngoái Toyota cũng đã đầu tư vào Grab và cả hai đã cùng làm việc với nhau kể từ tháng 8-2017 để phát triển các dịch vụ kết nối. Tháng 3 năm nay Grab tiếp nhận cơ sở kinh doanh do Uber để lại tại các nước Đông Nam Á, và nay công ty 6 năm tuổi này đang phải nâng vốn đầu tư công nghệ để tranh giành thị trường với Go-Jek từ Indonesia.

Với thỏa thuận góp vốn chiến lược lên đến 1 tỉ đô la này, Toyota sẽ có một chân trong ban giám đốc tại Grab, và một giám đốc quản trị sẽ mang theo nhóm chuyên gia của Toyota đến Grab. Cho đến nay Toyota vẫn là một nhà sản xuất xe hơi hàng đầu với giá trị doanh nghiệp lên đến 221 tỉ  đô la và một khoản tiền mặt dồi dào để đầu tư lên đến 54 tỉ đô la Mỹ. Chi tiết về nhân sự cho đến nay chưa được công bố, nhưng nguồn vốn mới sẽ nâng giá trị doanh nghiệp của Grab lên mức 10 tỉ đô la Mỹ, lẽ dĩ nhiên vẫn còn nhỏ so với 62 tỉ đô la của Uber và 56 tỉ của Didi. Nhưng Grab đang là nơi hội tụ đầu tư của những ông lớn, bao gồm cả hai ứng dụng gọi xe Uber và Didi và tập đoàn tài chính công nghệ Softbank Group Corp. điều hành bởi Masayoshi Son nhắm vào thị trường công ty tự động hóa và ứng dụng trí khôn nhân tạo. Honda cũng đang là một công ty góp vốn vào Grab nhằm hỗ trợ phần ứng dụng gọi xe hai bánh.

Hiện tại Grab đang triển khai hoạt động tại nhiều thành phố trong khu vực. Ảnh: Reuters

Một cuộc chiến công nghệ mang sắc thái mới

Cuộc chiến ứng dụng gọi xe nay mang sắc thái mới, không còn đơn thuần là đột phá công nghệ hay cạnh tranh thị trường, mà là cuộc tranh đua giữa những hệ sinh thái, mà hệ sinh thái lại được phát triển trên nền tảng văn hóa. Go-Jek thành công nhờ đặc trưng văn hóa bình dân ở Indonesia vốn phổ biến ở hầu hết các nước Đông Nam Á trong khi Grab cũng đặt căn bản trên nền tảng văn hóa tiên tiến của một trung tâm công nghệ và tài chính lớn nhất châu Á, đó là Singapore, nơi mà người ta không chỉ chú ý đến xe tự lái mà cả taxi tự bay, nơi mà hai đại học công nghệ nay vượt lên trên các đại học nổi tiếng của Tokyo và Bắc Kinh. Didi Chuxing, kẻ chiến thắng trong trận chiến Didi-Uber năm 2016, cũng đặt căn bản trên nền tảng văn hóa thị trường đông dân tự cô lập với bên ngoài và với những công ty ngoại lai như Uber. Cho dù là nước đông dân nhất và tạo nên nền kinh tế hàng nhì thế giới, về tổng quan Trung Quốc vẫn là một nước cô lập công nghệ, và ứng dụng gọi xe Didi lại nhận ra chỗ đứng của mình trong việc phát triển các thành phố thông minh, bắt đầu bằng giao thông thông minh.

Ngày nay Didi Chuxing đã trở thành một trong những mạng lưới vận tải lớn nhất thế giới, với 450 triệu người sử dụng tại hơn 400 thành phố ở Trung Quốc, với nhiều dịch vụ từ cho thuê, chia sẻ đến đi nhờ. Hơn hai triệu lái xe của khoảng 200 hãng taxi đang tham gia vào mạng lưới này. Dịch vụ DiDi Express cũng được tổ chức nơi tất cả các thành phố, và dịch vụ đi chung xe DiDi Hitch trở nên phổ biến nhất là vào các dịp lễ, cùng theo đó là dịch vụ cho thuê xe. Người dân Trung Quốc bây giờ đã quá quen với DiDi Bus, DiDi Minibus, DiDi Select và cả Bike-Sharing dành cho người thích di chuyển bằng xe hai bánh. Nhưng đó không phải là tất cả: Didi đang cố thiết lập cho minh một đế chế công nghệ vây quanh ứng dụng gọi xe, điều mà chính Uber cũng đang thực hiện. Giám đốc điều hành Cheng Wei là một trong những người tiên phong công nghệ trí khôn nhân tạo tại Trung Quốc. Phát biểu trước các giới chức chính phủ và nhà quản trị, Wei nói: “Nửa đầu của thời đại Internet kết nối doanh nghiệp với máy tính vừa kết thúc, và nửa thứ hai thuộc về trí khôn nhân tạo”.

Wei hiểu rất rõ về giá trị của công nghệ và cuộc chạy đua sản phẩm công nghệ. Didi đã mở ra một trung tâm nghiên cứu với những chuyên gia giỏi về trí khôn nhân tạo nhắm đến việc trở thành một công ty hàng đầu trong lĩnh vực này. Hơn 300 chuyên gia đang vây quanh nhà lãnh đạo trẻ này và những sản phẩm đầu tiên họ đưa ra bao gồm những giải pháp giao thông thông minh cho các thành phố, từ đèn thông minh đến màn hình thông minh và công nghệ chuyển làn. Những thứ đó đang được thử nghiệm tại Jinan, Shenzhen, Guiyang, Wuhan và nhiều nơi khác. Nhưng Didi còn có ít nhất hai lá bài hiệu dụng khác. Thứ nhất là chiến lược hợp tác chứ không cạnh tranh với các hãng taxi truyền thống tại địa phương và các hãng taxi hay công ty vận chuyển tại đó có thể trở thành bàn đạp để phát triển ứng dụng công nghệ Didi. Thứ hai là Didi có nguồn tài chính phong phú để đánh bại các đối thủ trong nước mà cụ thể là Uber và dùng tài chính để đầu tư rồi thâu tóm công ty nước ngoài một khi họ gặp khó khăn. Nhưng ở Đông Nam Á, sau lưng Grab và Go-Jek lại là những nhà đầu tư hùng hậu, bao gồm nguồn vốn của Tencent, Alibaba, JD.com từ Trung Quốc và của Softbank, Rakuten từ Nhật Bản, và nay
đến lượt Toyota đổ vốn và công nghệ chính gốc vào Grab.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here