Chính sách thu hút đầu tư ổn định, môi trường đầu tư thuận lợi và DN trong nước ngày càng nâng cao năng lực đáp ứng được yêu cầu của các DN FDI là những mong muốn của các DN nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam.

Các DN FDI cần giúp nâng cao kỹ năng của người lao động để họ có thể làm chủ, vận hành các thiết bị tự động hóa… Ảnh: ST.

Minh bạch – yếu tố chủ chốt

Đến nay, Việt Nam đã thu hút được 26.500 dự án đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đăng ký 334 tỷ USD và tổng vốn thực hiện khoảng 184 tỷ USD. Chỉ tính riêng năm 2018, đến nay Việt Nam đã thu hút được hơn 25 tỷ USD (chưa tính hơn 11 tỷ USD được công bố trong hội nghị tổng kết 30 năm Việt Nam thu hút FDI vừa diễn ra cuối tuần qua).

Đánh giá về thu hút FDI của Việt Nam, ông Bruno Angelet, Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam cho rằng, sau 30 năm tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, Việt Nam cần nguồn vốn đầu tư FDI “chất lượng hơn”, mang lại nhiều giá trị hơn cho đất nước. Theo ông Bruno Angelet, hiện nay ưu đãi thu hút FDI của Việt Nam chủ yếu tập trung cắt giảm thuế quan, ưu đãi lãi suất và miễn giảm thuế NK, trong khi đó, việc thu hút FDI đổi mới, có trình độ công nghệ cao lại đòi hỏi có các công cụ và chính sách đầu tư phức tạp hơn. “Việt Nam cần tiếp tục định hướng dỡ bỏ các rào cản đầu tư và thương mại hiện tại song song với cải thiện đầu tư kinh doanh. Trong bối cảnh hiện nay, minh bạch là yếu tố chủ chốt để nhà đầu tư có thể nắm rõ hơn quy định, quy trình cần tuân thủ. Môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch, ổn định và có thể tiên liệu nằm trong số ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư đến từ EU”, ông Bruno Angelet nói.

Tại hội nghị tổng kết 30 năm thu hút FDI, đánh giá cao môi trường đầu tư của Việt Nam và nhấn mạnh Việt Nam đang có những cơ hội tốt trong thu hút nhà đầu tư nước ngoài thời gian tới, ông Michael Kelly, Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (Amcham) cũng cho rằng, môi trường đầu tư kinh doanh “cần đảm bảo tính công bằng, khách quan”, Luật Đầu tư kèm theo những điều khoản rõ ràng để đảm quyền lợi cho nhà đầu tư.

Dại diện cho các DN FDI Hàn Quốc, ông Ryu Hang Ha, Chủ tịch Hiệp hội DN Hàn Quốc tại Việt Nam (Korcham) nhấn mạnh, Việt Nam cần nâng cao tính cạnh tranh của môi trường đầu tư kinh doanh trong bối cảnh mới. “Việt Nam nên mạnh dạn đầu tư hạ tầng mới có được hoạt động chất lượng cao và bảo đảm nguồn nhân lực về khoa học kỹ thuật. Môi trường đầu tư với ưu đãi về thuế chưa đủ đáp ứng yêu cầu. Chúng tôi mong muốn chính sách thân thiện toàn diện của Chính phủ mà thuế chỉ là một phần nhỏ. Đặc biệt, các thủ tục hành chính được xử lý rõ ràng, minh bạch và nhanh chóng. Với nhà đầu tư chúng tôi, mức độ tin cậy là ưu tiên hàng đầu”, ông Ryu Hang Ha nói.  Theo đó, nhà đầu tư mong muốn trước khi ban hành thể chế luật cần phải chuẩn bị rõ ràng, cụ thể để loại bỏ tranh cãi. DN mong muốn chính sách ưu đãi này duy trì ổn định để tránh bất an, lo lắng và mong muốn cơ quan chức năng tuân thủ nội dung cam kết trên phương diện quốc gia.

DN trong nước cần có năng lực tốt hơn

Ông Tomaso Andreatta, Đồng Chủ tịch Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) cho biết, hiện nhiều DN FDI mong muốn mở rộng kinh doanh tại Việt Nam, do đó, Chính phủ Việt Nam cần tạo môi trường đầu tư hấp dẫn hơn thông qua việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cân bằng và mở cửa thị trường. Ông cho biết, DN FDI cần thị trường Việt Nam, nhưng cũng cần một nền tảng sản xuất tốt. Theo đó, nếu không có công nghệ và hạ tầng trong lĩnh vực năng lượng và giao thông thì Việt Nam sẽ không thu hút được nguồn vốn FDI mới. Bên cạnh đó, các DN FDI cần giúp nâng cao kỹ năng của người lao động để họ có thể làm chủ, vận hành các thiết bị tự động hóa…

Việc các DN nội đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của các DN FDI trong cung ứng các linh, phụ kiện cũng là một trong những vấn đề được nhắc đến trong thời gian qua. Một mặt, có nhiều ý kiến cho rằng DN FDI chưa thực sự tăng cường kết nối với DN Việt để hỗ trợ DN Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị, nhưng mặt khác, dưới góc độ của các DN FDI thì năng lực, trình độ của nhiều DN nội là vấn đề rất quan trọng để thúc đẩy sự kết nối này.  Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) 2018, ông Tomaso Andreatta cũng cho rằng, hàng loạt Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết yêu cầu phải có tỷ lệ đóng góp cao của nguồn lực địa phương, việc sản xuất sản phẩm ở địa phương phải có mức độ tham gia sâu hơn vào dây chuyền chứ không chỉ ở mức lắp ráp đơn thuần. Vì vậy, nếu như các DN địa phương có năng lực tốt hơn thì những DN FDI sẽ rất vui mừng bởi việc sản xuất sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. “Nhưng nếu như chúng tôi không thể thu mua nguyên vật liệu tại chỗ do DN nội không đáp ứng yêu cầu chất lượng, không đủ tin cậy hoặc bị DN địa phương vi phạm hợp đồng, đó sẽ là một rắc rối nghiêm trọng”, ông Tomaso Andreatta nói.

Bên cạnh đó, ông Tomaso Andreatta đề cập đến những hạn chế cố hữu của hệ thống pháp luật, đặc biệt là những quy định có liên quan đến công nghệ cao và sở hữu trí tuệ, nhấn mạnh DN FDI “chưa yên tâm chuyển giao tài sản trí tuệ ở đây vì e ngại rằng nó sẽ không được bảo vệ, như vậy đầu tư sẽ rất mạo hiểm”. Do đó, “chúng tôi rất cần cơ chế bảo vệ về tài sản trí tuệ, chúng tôi cần đưa được những nhân tài giỏi nhất sang đây để có thể chia sẻ phương thức sản xuất tốt nhất. Chính vì thế mà cho tới nay, Việt Nam đã làm rất tốt trong việc liên tục thu hút vốn đầu tư, nhưng vẫn chưa có những công nghệ tối tân nhất”, ông Tomaso Andreatta lưu ý.

Về vấn đề này, nhiều ý kiến cho rằng, một mặt cần nâng cao nguồn lực và kỹ năng cho DN nội, mặt khác Chính phủ nên khuyến khích các DN, đặc biệt là các DN lớn chuyển sang các ngành công nghiệp hiện đại, công nghệ cao để dần đáp ứng được những yêu cầu của các DN FDI trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.

Hoài Anh

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here