Quyết định liệt lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách khủng bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là nước cờ giúp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 9/4.

Chú thích ảnh
Hai nhà lãnh đạo vui mừng với quyết định của Mỹ công nhận Cao nguyên Golan thuộc chủ quyền của Israel. Ảnh: AP

Cựu Đại sứ Anh tại Syria Peter Ford đưa ra nhận định trong cuộc phỏng vấn với đài Sputnik. “Thông báo một ngày trước khi diễn ra bầu cử Israel, quyết định này rõ ràng để giúp đồng minh Netanyahu”, cựu quan chức ngoại giao lý giải.

Với bước đi này, Tổng thống Trump cũng muốn đảm bảo nguồn hỗ trợ tài chính từ ông chủ sòng bạc – tỷ phú Sheldon Adelson cho Thủ tướng Netanyahu. “Bằng cách giúp đỡ nhà lãnh đạo Israel, Tổng thống Trump sẽ củng cố thêm việc nhận tài trợ từ nhà tỷ phú Sheldon Adelson đang gây quỹ cho chiến dịch tranh cử của Thủ tướng Netanyahu”.

Tuy nhiên, vị quan chức ngoại giao nhấn mạnh tuyên bố hôm 8/4 từ chính quyền Tổng thống Trump sẽ không đem lại bất kỳ tác dụng nào đối với mục tiêu ảnh hưởng chính sách của Iran. “Một điều chắc chắn là quyết định không phải bước đi nghiêm túc ảnh hưởng tới chính sách Iran”, cựu Đại sứ Ford cho hay.

Chính vì điều nay, tuyên bố của Tổng thống Trump cũng có thể không được coi là đại diện hoạch định chính sách Trung Đông, mà chỉ là một hành động xuất phát từ mục tiêu chính trị ngắn hạn. Chuyên gia này cảnh báo bước đi của nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phần nào phản tác dụng, làm giảm sút uy tín của ông với vai trò là một chính khách quốc tế nghiêm túc và khắc sâu mối quan hệ có phần rạn nứt với những nhà lãnh đạo châu Âu.

“Quyết định này sẽ khiến thế giới có một ấn tượng rằng Tổng thống Mỹ không quan tâm tới sự bất ổn ngày một sâu sắc tại Trung Đông cũng như tới các vấn đề khác. Liên minh châu Âu gần như sẽ không đi theo vết xe đổ của Mỹ”, cựu Đại sứ Ford nhận định.

Ông khuyến cáo ảnh hưởng từ quyết định của Tổng thống Trump lên Iran là cực kỳ hạn chế, trong bối cảnh Iran vốn dĩ đã và đang phải đối mặt với những lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ.

Thay vì tăng cường sự hiện diện của Mỹ trong khu vực, thông báo của Tổng thống Trump sẽ khiến IRGC và các lực lượng ủng hộ Iran tại Iraq tăng cường hoạt động chống Mỹ, từ đó gây sức ép đối với quân đội Mỹ rời khỏi quốc gia Trung Đông sau 16 năm chiếm đóng.

Chuyên gia Ford cảnh báo một số cố vấn mang quan điểm diều hâu của Tổng thống Trump có thể hối thúc ông chủ Nhà Trắng thực hiện động thái này với hy vọng sẽ gây phẫn nộ cho IRGC đủ để tiến hành các cuộc tấn công vào lực lượng Mỹ ở Iraq hoặc Syria. Sau đó, Mỹ có thể dùng đó làm cái cớ để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.

“Một số cố vấn của Tổng thống Trump muốn khiêu khích Iran tấn công quân đội Mỹ ở Syria hoặc Iraq để lấy cớ tấn công quân sự vào Iran… Tuy nhiên, Iran sẽ không rơi vào chiếc bẫy này”, cựu Đại sứ Anh kết luận.

Trước đó vào ngày 8/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo nước này đã liệt IRGC vào danh sách tổ chức khủng bố. Đây là lần đầu tiên Washington chính thức coi lực lượng quân đội của một quốc gia khác là tổ chức khủng bố, động thái bị cho là sẽ làm phức tạp thêm tình hình Trung Đông. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết quyết định này sẽ có hiệu lực trong vòng 1 tuần tới.

Cùng ngày, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã coi Chính phủ Mỹ là nhà tài trợ cho khủng bố và tuyên bố Bộ Chỉ huy Trung tâm của Quân đội Mỹ (CENTCOM) cũng như các lực lượng liên quan tại khu vực này là tổ chức khủng bố. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng đánh giá động thái của Mỹ vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Hồng Hạnh